\u00c7al\u0131\u015fma psikolojisinin bir dal\u0131 olan psikoteknik de\u011ferlendirme, bireyin belirli bir i\u015fteki yeterlili\u011finin ortaya konmas\u0131 amac\u0131yla, gerekli bedensel ve zihinsel \u00f6zelliklerinin testler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla \u00f6l\u00e7\u00fclmesidir. Ba\u015fka bir deyi\u015fle psikoteknik de\u011ferlendirme, bireyin belirli bir i\u015fe uygun olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlamaya y\u00f6nelik olarak tasarlanm\u0131\u015f bir inceleme ve de\u011ferlendirme y\u00f6ntemidir. Psikoteknik, fizyolojik ve psikolojik y\u00f6ntemlerle \u00e7al\u0131\u015fan\u0131 de\u011ferlendirir. Amac\u0131 bireyi yeteneklerine uygun i\u015fe y\u00f6nlendirmek b\u00f6ylece meslek hastal\u0131klar\u0131, i\u015f kazalar\u0131 ve uyumsuzluklar\u0131 azaltmak, \u00f6nlemektir.<\/p>\n
\u00c7al\u0131\u015fma Hayat\u0131nda Psikoteknik<\/b><\/p>\n
Eskiden sanayi kurulu\u015flar\u0131nda, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde ise \u00e7ok \u00e7e\u015fitli kurulu\u015flarda uygulanan psikoloji bilim dal\u0131d\u0131r. \u00c7al\u0131\u015fan ki\u015filerin ruh halleri ile ilgilenir. \u00c7al\u0131\u015fma psikolojisinin yak\u0131n tarihte ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmektedir, ancak baz\u0131 Avrupa \u00fclkelerinde bu alanda 1920\u2019den \u00f6nce yap\u0131lm\u0131\u015f baz\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar vard\u0131r. \u00c7al\u0131\u015fma Psikolojisi yaz\u0131n\u0131 incelendi\u011finde asl\u0131nda 2 temel yap\u0131 \u00fczerine in\u015fa edildi\u011fi g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Bunlardan ilki bireyin i\u015fine uyumla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 di\u011feri ise i\u015fin bireye uyarlanmas\u0131d\u0131r. Bireyin i\u015fe uyarlanmas\u0131; personel se\u00e7imi, e\u011fitimi ve mesleki yard\u0131m (uyum) a\u015famalar\u0131n\u0131 i\u00e7erirken; i\u015fin bireye uyarlanmas\u0131 ise, g\u00f6revlerin tasar\u0131m\u0131, alet ve edavatlar\u0131n bireye g\u00f6re d\u00fczenlenmesi ve \u00e7al\u0131\u015fma ko\u015fullar\u0131n\u0131n bireyin fiziksel ve psikolojik yap\u0131s\u0131na g\u00f6re \u015fekillendirmesi s\u00fcre\u00e7lerini i\u00e7ermektedir. \u00c7al\u0131\u015fma Psikolojisi, \u201c\u00e7a\u011fda\u015f geli\u015fmelerin gere\u011fi olarak sistem yakla\u015f\u0131m\u0131 i\u00e7inde, i\u015fletmede \u00e7al\u0131\u015fan bireyi, onlardan olu\u015fan grup ve \u00f6rg\u00fct\u00fc bir b\u00fct\u00fcn olarak ele al\u0131r ve inceler\u201d. Bu tan\u0131mda g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc \u00fczere \u201c\u00e7al\u0131\u015fma psikolojisi\u201d, \u00f6rg\u00fctte yer alan birey ve gruplar\u0131 bir b\u00fct\u00fcn olarak ele al\u0131r. O halde \u201c\u00f6rg\u00fct psikolojisi\u201d ile \u201c\u00e7al\u0131\u015fma psikolojisi\u201d aras\u0131ndaki ayr\u0131\u015fma, bilim dallar\u0131n\u0131n bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131lar\u0131na dayanmaktad\u0131r. : \u201c\u00c7al\u0131\u015fma psikolojisi\u201d bireyi odak noktas\u0131 olarak al\u0131rken; \u201c\u00f6rg\u00fct psikolojisi\u201d \u00f6rg\u00fct\u00fc odak noktas\u0131 olarak al\u0131r. Bu ba\u011flamda \u201c\u00e7al\u0131\u015fma psikolojisi\u201d bilim dal\u0131, bireyin \u00e7al\u0131\u015fma ya\u015fam\u0131na ili\u015fkin ko\u015fullar\u0131n\u0131n iyile\u015ftirilmesi, \u00e7al\u0131\u015fma ya\u015fam\u0131na ili\u015fkin sorunlar\u0131n\u0131n giderilmesini ve bireyin \u00e7al\u0131\u015fma ya\u015fam\u0131 kalitesinin artt\u0131r\u0131lmas\u0131 sa\u011flamay\u0131 hedefleyen bir disiplindir. \u00c7al\u0131\u015fma psikolojisini \u201c\u00e7al\u0131\u015fma ya\u015fam\u0131nda psi\u015fik sorunlara yol a\u00e7an alanlar\u0131 inceleyen, sorunlar\u0131n nedenleri ve \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc etkileri ile \u00e7\u00f6z\u00fcm yollar\u0131n\u0131 ara\u015ft\u0131ran, \u00e7al\u0131\u015fma ya\u015fam\u0131 ve \u00e7al\u0131\u015fan insan aras\u0131nda sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve verimli bir uyum sa\u011flamay\u0131 ama\u00e7layan, bu y\u00f6nde bilgi \u00fcretimi i\u00e7in \u00e7aba g\u00f6steren bir bilim dal\u0131\u201d olarak tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu tan\u0131mdan yola \u00e7\u0131karak, \u00e7al\u0131\u015fma psikolojisini \u201c\u00f6rg\u00fctlerde i\u015fg\u00f6renler \u00fczerinde pozitif ve negatif etkiler yaratan \u00f6rg\u00fctsel tutumlar\u0131 inceleyen, ara\u015ft\u0131ran, \u00f6rg\u00fctsel davran\u0131\u015f\u0131 b\u00fct\u00fcnle\u015fik bir \u015fekilde ele alarak yapt\u0131\u011f\u0131 ara\u015ft\u0131rmalar ile \u00f6rg\u00fct ikliminin optimalle\u015ftirilmesini ve i\u015f performans\u0131n\u0131n geli\u015ftirilmesini sa\u011flayarak, pozitif y\u00f6netim yakla\u015f\u0131m\u0131 ile \u00f6rg\u00fctlerin ama\u00e7lar\u0131n\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirebilmeleri i\u00e7in uygun i\u015f psikolojisinin olu\u015fturulmas\u0131n\u0131 hedefleyen bir bilim dal\u0131\u201d olarak ifade edilebilir. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde \u00e7al\u0131\u015fma hayat\u0131nda, \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n ilgi, yetenek ve i\u015flerinden beklentileri ya da ama\u00e7lar\u0131 ile \u00f6rg\u00fct ama\u00e7lar\u0131 aras\u0131nda uyumun sa\u011flanmas\u0131 ideal bir istihdam ya da y\u00f6neltme ilkesi olarak kabul edilebilir. Bu uyum esas\u0131n\u0131n ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi \u00e7al\u0131\u015fma psikolojisinin ba\u015fl\u0131ca hedefi olmaktad\u0131r.<\/p>\n
Trafik Psikolojisi<\/b><\/p>\n
Trafik psikolojisinin ba\u015flang\u0131c\u0131, 1900\u2019lerin ba\u015f\u0131nda Avrupa\u2019da s\u00fcr\u00fcc\u00fc adaylar\u0131n\u0131n de\u011ferlendirilmesine duyulan gereksinim sonucu uygulamal\u0131 psikolojinin bilgilerine dayanarak psikoteknik de\u011ferlendirmenin kuramsal ve uygulamal\u0131 olarak ya\u015fama ge\u00e7irilmesine dayan\u0131yor. \u0130lerleyen y\u0131llar i\u00e7inde ula\u015f\u0131mdaki her t\u00fcrl\u00fc profesyonel s\u00fcr\u00fcc\u00fclerin se\u00e7imine y\u00f6nelik olarak psikometrik testlerin kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131, laboratuarlar\u0131n kuruldu\u011fu g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Trafik psikolojisi her biri kendi i\u00e7inde bir sistem olan 3 temel alt sistemin \u00e7evre, ara\u00e7 ve insan\u0131n hem birbirleriyle olan etkile\u015fimini, hem de tek tek bu sistemleri inceler. Bu sistemlerden birinde ortaya \u00e7\u0131kacak bir aksakl\u0131k b\u00fct\u00fcn sistemi etkiler. Kendisiyle, \u00e7evreyle, ara\u00e7la ayn\u0131 anda ve s\u00fcrekli olarak ba\u015f etmek zorunda olan insan da (a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak s\u00fcr\u00fcc\u00fc) bu sistemin en \u00f6nemli unsuru olarak, trafik psikolojisi i\u00e7inde \u00f6nemli yere sahiptir. Bug\u00fcn gelinen noktada; teknolojinin geli\u015fmesi, ara\u00e7lar\u0131n ve yollar\u0131n daha g\u00fcvenli hale gelmesi, g\u00fcvenlik \u00f6nlemleri ve denetimler, pek \u00e7ok \u00fclkede kazalar\u0131 azaltsa bile trafik kazalar\u0131 devam etmektedir. Bug\u00fcn hala kazalar\u0131n olu\u015fmas\u0131nda en b\u00fcy\u00fck y\u00fczdeye sahip olan ve de\u011fi\u015ftirilmesi en zor olan insan fakt\u00f6r\u00fcd\u00fcr. \u0130nsan fakt\u00f6r\u00fcn\u00fcn kazalarda oynad\u0131\u011f\u0131 rol\u00fc belirlemek i\u00e7in yapt\u0131\u011f\u0131 ara\u015ft\u0131rma sonu\u00e7lar\u0131na dayanarak kazalar\u0131 azaltacak \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00f6nerileri olu\u015fturmak trafik psikolojisinin temel konusudur.
\nTrafik psikologlar\u0131n\u0131n hedef ve ama\u00e7lar\u0131na bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda;<\/p>\n
T\u00fcm bunlar\u0131n sonucunda da trafik k\u00fclt\u00fcr\u00fc ve trafik g\u00fcvenli\u011fi bilincinin geli\u015fmesine katk\u0131da bulunarak, trafik kazalar\u0131 nedeniyle ya\u015fanan zararlar\u0131 azaltmak olarak \u00f6zetleyebiliriz. \u00c7al\u0131\u015fma alanlar\u0131 ve ara\u015ft\u0131rma konular\u0131 \u00e7ok geni\u015f bir yelpaze olu\u015fturur. S\u00fcr\u00fcc\u00fc yeteneklerinin de\u011ferlendirmesi psiko-teknik de\u011ferlendirme, risk alma e\u011filimi, kural ihlal etme e\u011filimi, s\u00fcr\u00fcc\u00fc tutum ve davran\u0131\u015flar\u0131, s\u00fcr\u00fcc\u00fc davran\u0131\u015f\u0131 geli\u015ftirmeye y\u00f6nelik programlar haz\u0131rlama, kanun yap\u0131c\u0131lara dan\u0131\u015fmanl\u0131k, gibi de\u011fi\u015fik alanlarda \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131rlar.<\/p>\n
S\u00fcr\u00fcc\u00fclerde Psikoteknik De\u011ferlendirme:\u00a0<\/b>S\u00fcr\u00fcc\u00fclerin g\u00fcvenli ara\u00e7 kullanmalar\u0131n\u0131 sa\u011flayan zihinsel \u00f6zelliklerinin (alg\u0131, dikkat, haf\u0131za, muhakeme vb.); psikomotor yetenek ve becerilerinin (tepki h\u0131z\u0131, g\u00f6z, el, ayak koordinasyonu vb.); tutum-davran\u0131\u015f, al\u0131\u015fkanl\u0131k ve ki\u015filik \u00f6zelliklerinin (risk alma, sald\u0131rganl\u0131k, sorumluluk, \u00f6z kontrol vb.) \u00f6l\u00e7\u00fclmesi ve s\u00fcr\u00fcc\u00fcl\u00fck a\u00e7\u0131s\u0131ndan uygunlu\u011fu-yeterlili\u011fi hakk\u0131nda bir sonuca var\u0131lmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n
S\u00fcr\u00fcc\u00fclerde Psikoteknik De\u011ferlendirmenin Ama\u00e7lar\u0131:<\/b><\/p>\n
Baz\u0131 psikolojik yetersizlikleri nedeniyle trafikte tehlike yaratabilecek s\u00fcr\u00fcc\u00fclerin te\u015fhis edilmesi, S\u00fcr\u00fcc\u00fclerin kendi ki\u015fisel s\u00fcr\u00fcc\u00fcl\u00fck becerileri ve tutumlar\u0131na ili\u015fkin fark\u0131ndal\u0131klar\u0131n\u0131 artt\u0131rmak, Trafik i\u00e7inde seyahat eden halk\u0131, tehlikeli s\u00fcr\u00fcc\u00fclerden korumak, Uzun vadede, risk alt\u0131ndaki s\u00fcr\u00fcc\u00fclere, tutumlar\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirme \u015fans\u0131 verecek rehabilitasyon programlar\u0131 olu\u015fturarak, toplumun s\u00fcr\u00fcc\u00fcl\u00fck k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc iyile\u015ftirmektir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
\u00c7al\u0131\u015fma psikolojisinin bir dal\u0131 olan psikoteknik de\u011ferlendirme, bireyin belirli bir i\u015fteki yeterlili\u011finin ortaya konmas\u0131 amac\u0131yla, gerekli bedensel ve zihinsel \u00f6zelliklerinin testler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla \u00f6l\u00e7\u00fclmesidir. Ba\u015fka bir deyi\u015fle psikoteknik de\u011ferlendirme, bireyin belirli bir i\u015fe uygun olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlamaya y\u00f6nelik olarak tasarlanm\u0131\u015f bir inceleme ve de\u011ferlendirme y\u00f6ntemidir. Psikoteknik, fizyolojik ve psikolojik y\u00f6ntemlerle \u00e7al\u0131\u015fan\u0131 de\u011ferlendirir. Amac\u0131 bireyi yeteneklerine uygun…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/golbasipsikoteknik.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/2994"}],"collection":[{"href":"https:\/\/golbasipsikoteknik.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/golbasipsikoteknik.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/golbasipsikoteknik.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/golbasipsikoteknik.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2994"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/golbasipsikoteknik.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/2994\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/golbasipsikoteknik.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2994"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}